Untuk menyelesaikan akaun tertunggak berbulan-bulan, uruskan tarikh akhir Borang C atau SSM yang paling hampir dahulu, kumpul semua penyata bank, kemudian bina semula akaun bulan demi bulan daripada baki penutup terakhir yang boleh dipercayai. Sesuaikan setiap bulan sebelum ke bulan seterusnya, kemas kini bulan semasa serentak, dan catat perkara yang tidak dapat dijelaskan.
- Susun ikut tarikh akhir: tahun yang diperlukan untuk Borang C atau SSM yang lewat biasanya didahulukan.
- Kumpul penyata bank lengkap sebelum memasukkan apa-apa; ia menunjukkan setiap ringgit masuk dan keluar.
- Mula daripada baki penutup terakhir yang boleh dipercayai, dan sesuaikan satu bulan sebelum bulan seterusnya.
- Letakkan item yang tidak jelas dalam log atau senarai suspens bertarikh sasaran; jangan meneka.
- Kemas kini bulan semasa ketika bulan lama dibina semula, atau tunggakan akan berulang.
Bagaimana cara menyelesaikan akaun tertunggak?
Anda menyelesaikan akaun tertunggak dengan bekerja mengikut susunan tetap: susun keutamaan tarikh akhir, kumpul penyata bank, kemudian bina semula dan sesuaikan satu bulan pada satu masa bermula dari titik terakhir yang boleh dipercayai. Memasukkan transaksi secara rawak, atau bermula dengan bulan terkini kerana rasa mendesak, biasanya mencipta kekusutan kedua di atas yang pertama.
Akaun tertunggak berlaku atas sebab biasa: musim sibuk, kerani akaun berhenti, penyimpan kira yang tidak lagi membalas, atau "bulan depan" yang diulang selama setahun. Kaedahnya sama sama ada anda tertunggak tiga bulan atau tiga tahun. Anda tidak perlukan rekod yang sempurna untuk bermula, tetapi anda perlu bermula. Bagi Sdn Bhd, Akta Syarikat 2016 menghendaki catatan dibuat dalam 60 hari selepas transaksi selesai, dan tarikh akhir cukai serta SSM terus tiba sama ada akaun siap atau tidak.
Tarikh akhir mana yang perlu diuruskan dahulu?
Uruskan dahulu apa yang sudah lewat atau paling hampir tarikh akhirnya, kerana tarikh akhir itulah yang menentukan tahun mana perlu disiapkan dahulu. Bandingkan kedudukan anda dengan jadual ini:
| Kewajipan | Tarikh akhir | Apa yang diperlukan daripada akaun |
|---|---|---|
| Borang C (cukai syarikat) | 7 bulan selepas akhir tahun kewangan, dengan tempoh ihsan 1 bulan untuk e-Filing | Akaun yang ditutup dan pengiraan cukai |
| Borang B (pemilik tunggal atau pekongsi) | 30 Jun, dengan tempoh ihsan e-Filing hingga 15 Julai | Pendapatan dan perbelanjaan perniagaan setahun penuh |
| Penyata kewangan (Sdn Bhd) | Diedarkan dalam 6 bulan selepas akhir tahun; diserahkan kepada SSM dalam 30 hari selepas edaran | Imbangan duga yang ditutup |
| Penyata tahunan (SSM) | Dalam 30 hari dari ulang tahun pemerbadanan | Butiran syarikat, bukan akaun, tetapi sering terlepas bersama |
| Ansuran CP204 | Sebelum 15hb setiap bulan; semakan pada bulan ke-6, ke-9 dan ke-11 | Angka semasa untuk menganggar cukai tahun itu |
| KWSP, PERKESO, SIP dan PCB | Sebelum 15hb bulan berikutnya | Rekod gaji setiap bulan |
Contoh: sebuah syarikat dengan akhir tahun kewangan 31 Disember kali terakhir menutup akaun bagi tahun 2024. Menjelang Oktober 2026, Borang C tahun 2025 sudah lewat (tarikh akhir 31 Julai 2026, tempoh ihsan e-Filing hingga 31 Ogos 2026), dan penyata kewangan 2025 sepatutnya diedarkan sebelum 30 Jun 2026. Tahun 2025 ialah tahun terbuka paling lama dan juga yang sudah lewat, jadi ia didahulukan.
Akibatnya nyata. Lewat atau tidak mengemukakan Borang C boleh dikenakan denda RM200 hingga RM20,000, penjara sehingga 6 bulan, atau kedua-duanya; jika tiada pendakwaan, penalti boleh mencecah tiga kali ganda cukai yang kena dibayar. Cukai yang lewat dibayar dikenakan kenaikan 10%. Berbincang dengan ejen cukai berlesen sebaik anda tahu akan lewat, dan lihat tarikh akhir dan penalti Borang C untuk butirannya.
Apa yang perlu dikumpul sebelum bermula?
Kumpul penyata bank lengkap bagi setiap akaun perniagaan dahulu, tanpa bulan yang tertinggal, dan jangan mula memasukkan data sehingga semuanya ada. Bank ialah tulang belakang kerja ini: ia menunjukkan setiap ringgit masuk dan keluar, dan dokumen pula menerangkan setiap baris. Seterusnya, kumpul:
- Penyata kad kredit dan e-dompet yang digunakan untuk perniagaan
- Invois jualan, resit yang dikeluarkan, laporan jualan POS atau platform, dan e-Invois daripada Portal MyInvois jika berkaitan
- Invois pembekal, bil dan resit perbelanjaan
- Penyata akaun daripada pelanggan dan pembekal
- Rekod gaji serta slip bayaran KWSP, PERKESO, SIP dan PCB
- Perjanjian pinjaman dan sewa beli berserta jadual bayaran balik
- Invois peralatan, kenderaan dan aset tetap lain
- Penyata kewangan, imbangan duga dan pengiraan cukai terakhir yang difailkan
- Rekod tunai runcit dan baucar bayaran
- Surat daripada LHDN, SSM atau JKDM
Penyata bank ialah sumber utama, tetapi bukan satu-satunya. Wang masuk hanya memberitahu ada wang tiba; dokumenlah yang memberitahu sama ada ia jualan, pinjaman, bayaran balik atau wang pengarah sendiri.
Bagaimana membina semula akaun bulan demi bulan?
Mula daripada titik penutup terakhir yang boleh dipercayai — bulan atau tahun terakhir di mana bank telah disesuaikan, baki pelanggan dan pembekal munasabah, dan akaun diterima — kemudian bergerak ke hadapan mengikut tarikh. Jika baki pembukaan itu salah, setiap bulan selepasnya mewarisi kesilapan itu. Jika tiada titik yang boleh dipercayai, mula dari tarikh pemerbadanan.
- Tetapkan carta akaun sekali sahaja, supaya setiap bulan dan tahun dikod dengan cara yang sama.
- Masukkan transaksi bank untuk satu bulan, dan beri setiap baris satu kategori.
- Padankan dokumen dengan baris bank: invois jualan dengan terimaan dan bil pembekal dengan bayaran, serta letakkan bayaran dan nota kredit pada pelanggan atau pembekal yang betul.
- Tambah item bukan bank: jualan tunai, tunai runcit, pergerakan akaun pengarah, ansuran pinjaman yang dipecahkan kepada pokok dan faedah, susut nilai dan akruan.
- Sesuaikan bulan itu dengan penyata bank, tandakan sebagai sudah disemak, dan jangan buka semula sesuka hati.
- Ulang untuk bulan berikutnya, dan pada akhir tahun sediakan imbangan duga, penyata untung rugi dan kunci kira-kira untuk akauntan, juruaudit dan ejen cukai anda.
Contoh (angka ilustrasi): satu bulan yang dibina semula untuk sebuah syarikat perdagangan.
| Mac 2025 | Jumlah (RM) | Status |
|---|---|---|
| Baki bank pembukaan | 38,200 | Sama dengan baki penutup Februari |
| Wang masuk | 142,300 | 139,100 dipadankan dengan invois; 3,200 belum dikenal pasti |
| Wang keluar | 131,880 | 129,430 bersokongan; 2,450 tanpa dokumen |
| Baki penutup mengikut buku | 48,620 | Sama dengan penyata bank |
Bulan itu sudah seimbang, tetapi RM5,650 masih perlu dijelaskan. Item itu dimasukkan ke dalam log item belum selesai, bukan ke kategori yang diteka. Untuk langkah penyesuaian, ikut panduan penyesuaian bank kami.
Bagaimana membersihkan rekod berganda, akaun suspens dan baki yang tidak jelas?
Asingkan kesilapan perakaunan sebenar daripada dokumen yang sekadar hilang, dan catat kedua-duanya dalam satu log item belum selesai (jumlah, tarikh, apa yang diketahui, siapa yang mengejar) yang diselesaikan setiap minggu. Perkara biasa yang perlu dibersihkan:
- Pelanggan dan pembekal berganda. Pembekal yang sama didaftarkan dua kali, sekali dengan "Sdn Bhd" dan sekali tanpa, memecahkan bakinya. Gabungkan rekod dan padankan semula bayaran.
- Penghutang yang sebenarnya tidak berhutang. Invois yang sudah dibayar tetapi tidak dipadankan, atau caj yang dipertikaikan pelanggan. Padankan terimaan dahulu; barulah nilai mana yang mungkin hutang lapuk.
- Pemiutang yang kelihatan terlalu tinggi. Biasanya bil berganda atau bayaran yang direkod pada pembekal yang salah.
- Akaun suspens. Tempat sementara untuk item yang belum dikenal pasti, bukan tempat kekal. Setiap baris perlu ada tarikh sasaran untuk diselesaikan.
- Akaun pengarah. Perbelanjaan peribadi yang dibayar oleh syarikat, dan wang yang dimasukkan oleh pengarah, patut berada dalam akaun semasa pengarah, bukan dalam jualan atau perbelanjaan.
Bersikap konservatif terhadap apa yang tidak dapat disokong: perbelanjaan tanpa bukti tidak patut dituntut untuk cukai, dan membayar cukai sedikit lebih adalah lebih selamat daripada mempertahankan tuntutan tanpa sokongan semasa audit cukai. Jika banyak resit hilang, lihat resit hilang dan tunai runcit untuk dokumen gantian dan baucar.
Bagaimana jika rekod beberapa bulan hilang sepenuhnya?
Bina semula daripada bank dan pihak ketiga, bukan membiarkan bulan itu kosong atau membuat anggaran. Ini berlaku apabila bekas pekerja pergi bersama fail atau komputer riba rosak.
- Guna bank dahulu. Setiap terimaan dan bayaran masih ada dalam penyata, jadi sisi tunai sentiasa boleh dibina semula.
- Minta penyata akaun daripada pelanggan dan pembekal yang menyenaraikan invois dan bayaran bagi tempoh itu.
- Dapatkan apa yang ada dalam talian: e-Invois dalam Portal MyInvois, laporan jualan platform, bil utiliti dan telco, serta sejarah bayaran KWSP dan PERKESO.
- Catat andaian anda. Jika sesuatu jumlah dianggarkan atau hanya disokong baucar, nyatakannya supaya juruaudit dan ejen cukai boleh menilainya.
Jika tempoh tertunggak termasuk bulan di mana anda sepatutnya mengeluarkan e-Invois tetapi tidak, tanya penasihat cukai anda tentang program pendedahan sukarela e-Invois, yang berjalan dari 7 Julai 2026 hingga 31 Disember 2027.
Berapa lama masa untuk menyiapkan akaun tertunggak?
Ia bergantung terutamanya pada jumlah transaksi dan kelengkapan dokumen, jadi anggaran yang realistik hanya boleh diberi selepas sampel penyata anda disemak. Syarikat perkhidmatan dengan satu akaun bank dan beberapa puluh transaksi sebulan sangat berbeza daripada peniaga dengan jualan tunai, beberapa akaun dan ratusan bil pembekal. Perkara ini menambah masa:
- Banyak akaun bank, kad atau e-dompet
- Perbelanjaan peribadi dan perniagaan bercampur
- Penyata bank atau invois yang hilang
- Jualan tunai tanpa rekod harian
- Stok yang tidak pernah dikira
- Akaun pengarah yang tidak jelas
Kerja membersihkan rekod lama memerlukan lebih banyak siasatan daripada bulan biasa, jadi jangkakan ia dinilai dan disebut harga secara berasingan daripada simpan kira bulanan, sebaik-baiknya bagi setiap tahun tertunggak dengan pengecualian yang jelas. Jika tunggakan bermula apabila penyedia lama berhenti bekerja, panduan kami tentang menukar akauntan atau penyimpan kira menyenaraikan apa yang perlu diminta daripada mereka.
Bagaimana mengelakkan akaun tertunggak lagi?
Kemas kini bulan semasa ketika bulan-bulan lama dibina semula; jika tidak, anda siapkan 2025 dan dapati 2026 pula bertimbun. Selepas akaun terkini, rutin ringkas ini mengekalkannya:
- Hantar dokumen setiap minggu, mengikut tarikh akhir yang tetap
- Sesuaikan setiap akaun bank setiap bulan
- Tutup setiap bulan berpandukan senarai semak dan semak penyata untung rugi ringkas
- Asingkan wang perniagaan dan peribadi
Gunakan senarai semak tutup akaun bulanan kami, dan baca tentang kesilapan simpan kira biasa yang sering menjadi punca tunggakan.
Bagaimana WeCount membantu
WeCount membantu PKS menyelesaikan akaun tertunggak dengan membina semula rekod daripada penyata bank, membuat penyesuaian bulan demi bulan, menyediakan senarai item belum selesai yang boleh anda ambil tindakan, dan menyediakan angka akhir tahun yang kemas untuk akauntan, juruaudit dan ejen cukai berlesen anda. Kerja membersihkan rekod lama dinilai dan disebut harga secara berasingan; selepas akaun terkini, simpan kira bulanan kami mengekalkannya. Hubungi kami dengan sampel penyata bank untuk sebut harga. Perkhidmatan audit, ejen cukai dan perakaunan profesional yang dikawal selia disediakan melalui rakan kongsi yang diberi kuasa apabila diperlukan.
Soalan lazim
Bolehkah saya siapkan akaun tertunggak jika banyak invois hilang?
Boleh. Penyata bank menunjukkan setiap bayaran masuk dan keluar, jadi sisi tunai sentiasa boleh dibina semula. Invois yang hilang boleh diminta daripada pembekal, diganti dengan penyata akaun, atau disokong dengan baucar bayaran yang diluluskan. Perbelanjaan yang benar-benar tidak dapat dijelaskan tidak patut dituntut untuk cukai.
Patutkah saya mula dengan tahun paling lama atau paling baru?
Biasanya tahun terbuka yang paling lama, kerana baki penutupnya menjadi baki pembukaan tahun berikutnya. Kemas kini bulan semasa secara serentak supaya tunggakan tidak bertambah, dan persetujui susunan kerja dengan ejen cukai jika tahun yang berbeza mempunyai tarikh akhir yang berbeza.
Adakah saya masih perlu serah penyata kewangan kepada SSM jika akaun tertunggak?
Ya. Syarikat sendirian perlu mengedarkan penyata kewangan dalam 6 bulan selepas akhir tahun kewangan dan menyerahkannya kepada SSM dalam 30 hari selepas edaran. Akaun yang tertunggak tidak menghapuskan kewajipan ini, dan syarikat yang dikecualikan audit masih menyerahkan penyata kewangan tidak beraudit.
Syarikat saya dorman. Perlukah saya kemas kini akaun juga?
Mungkin perlu. Syarikat dorman masih menyerahkan penyata tahunan, menyediakan penyata kewangan dan mengemukakan Borang C setiap tahun walaupun tiada pendapatan. Jika semua itu terlepas, akaunnya mungkin cepat dibina semula, tetapi penyerahan itu tetap perlu dikemas kini.
Bolehkah saya bina semula akaun dengan penyata bank sahaja?
Penyata bank penting tetapi tidak mencukupi. Ia menunjukkan wang bergerak, bukan sama ada sesuatu deposit itu jualan, pinjaman, bayaran balik atau wang pengarah sendiri. Invois, bil, rekod gaji dan jadual pinjaman diperlukan untuk mengelaskan setiap baris dengan betul.
Sumber rasmi
Panduan ini ialah maklumat am untuk perniagaan di Malaysia setakat tarikh yang dinyatakan. Ia bukan nasihat cukai, undang-undang atau audit. Peraturan LHDN, SSM dan JKDM boleh berubah — semak panduan rasmi terkini atau ejen cukai atau juruaudit berlesen sebelum bertindak. Perkhidmatan audit, ejen cukai dan perakaunan profesional yang dikawal selia disediakan melalui rakan kongsi yang diberi kuasa sewajarnya jika diperlukan.
